Wieringer Skuutje WR60

Het oudste nog varende vissersschip van Nederland.

9 januari 2013


Gift van Lionsclub Wieringermeer e.o.

Het nieuwe jaar begint goed. De Lionsclub Wieringermeer e.o. verrast ons met een gift.
Afgelopen maanden is duidelijk geworden dat om het schip gerestaureerd in de haven van Den Oever voor iedereen toegankelijk te maken, er een aanpassing moet plaatsvinden aan de kade. De nu ontvangen gift is een mooie impuls voor onze uitgebreidere plannen.

 


14 februari 2013


Een nieuwe mast?

In Andijk is een oude mast van vermoedelijk een Volendamse botter opgehaald. Hij ziet er op het eerste gezicht niet erg mooi uit maar hij is van Amerikaans grenen en veel te dik voor het skuutje. We hopen dat, nadat hij is afgeschaafd tot op de juiste diameter, er een mooie mast onder zit.



21 februari 2013


De nieuwe motor is besteld!

Vandaag is de nieuwe motor besteld: een Volvo Penta D1-30 van 20,9 kW (28 pk).

MYS uit Medemblik heeft ons een aantrekkelijk aanbod gedaan en dankzij de subsidie van de ’Noordhollandsche van 1816’ krijgen we nu een mooie nieuwe motor in het skuutje.

 

19 april 2013


De laatste theoriebijeenkomst van de schipperscursus

Afgelopen donderdagavond vond de laatste van 4 theorieavonden plaats van de schipperscursus. Deze avond werd besteed aan touw. Via garens en strengen werd onder andere zelf touw geslagen.



In mei volgen nog 3 praktijk momenten.

1 mei 2013


De restauratie van het Wieringer skuutje gaat gewoon door, ondanks dat de dagen afgelopen maanden kort waren en het koud was. Natuurlijk is het tempo lager dan op mooie zomer dagen. Dat betekent dat er meer tijd was voor andere klussen die ook gedaan moeten worden.
Bijgaande Nieuwsbrief bevat een overzicht van alle activiteitenen van afgelopen winter.

14 mei 2013


De berghouten achter zijn gemonteerd

De achterste berghouten zijn gemonteerd. De dikke stukken eiken zijn uit krommers gezaagd en geschaafd. De berghouten zijn in twee richtingen gebogen. Bijzonder is dat het berghout is voorzien van een zogenaamde droge naad. Dit is de opstaande rand die er voor zorgt dat inwatering plaatsvindt bij de naad met de plank die aan de bovenkant aansluit op het berghout.






15 mei 2013


Schipperscursus ontmoet bruinvis

Bij het uitzeilen van de haven van Den Oever hadden de deelnemers aan de schipperscursus een bijzondere ontmoeting: naast het schip dook verschillende keren een bruinvis op.


28 mei 2013


Burgemeester Nawijn start de actie voor de drijvende steigers

Op het werfweiland aan de Westerlanderlaan in Westerland neemt burgemeester Jaap Nawijn van Hollands Kroon de eerste door Marijke van Wijk gemaakte linoleumsnede in ontvangst.
Omdat de gemeente Wieringen indertijd de eerste subsidie verleende voor de restauratie, biedt de Stichting Vrienden van de Wieringer Aak, de eigenaar van het skuutje WR60, deze afdruk aan de gemeente Hollands Kroon aan in de hoop dat het op een plaats komt te hangen waar het door velen bewonderd kan worden.



De start van de verkoop van de linoleumsneden is tevens de start voor een aanvullende actie: ’Geef het skuutje een veilige haven’.
Toen het skuutje vorig jaar tijdens de Flora- en Visserijdagen op de kade van de haven van Den Oever stond, kwamen we erachter dat het schip net iets te klein is om goed tussen de meerpalen te kunnen afmeren.
Doordat het korter is dan de Wieringer aken bestaat het gevaar dat het schip naast een meerpaal terechtkomt en beschadigd wordt door de kademuur.

Na overleg met de havenmeesters en de gemeente Hollands Kroon is besloten aan het Waddenfonds een bijdrage te vragen voor het maken van een drijvende steiger. We denken aan een paar steigers waar ook de reeds in de haven liggende Wieringer aken aan kunnen komen te liggen en ook plaats is voor een bezoekend schip.
Daarmee wordt de ’historische hoek’ in de haven van Den Oever voor geïnteresseerden een stuk toegankelijker.

Wat nog niet rond is, is de financiering van het project. De totale kosten bedragen € 50.000. Daarvan zal de Stichting Vrienden van de Wieringer Aak € 9000 voor haar rekening nemen. Vandaag is de start van de acties om dit bedrag bij elkaar te krijgen.
Spannend is of de aanvraag bij het Waddenfonds wordt goedgekeurd. Voorlopig rekenen we op een positief resultaat.

Eén van de acties is de verkoop van 10 door kunstenaar Marijke van Wijk gemaakte linoleumsneden. Van elk ontwerp zijn 30 genummerde exemplaren afgedrukt. Een enkele linoleumsnede kost € 30. De hele serie € 200.
Inclusief een lijst zijn de kosten € 36, respectievelijk € 250.
Daarnaast zijn van de linoleumsnede die het vooraanzicht van het skuutje voorstelt, ansichtkaarten gedrukt: 6 kaarten voor € 6,-. Deze kaarten zijn, evenals de speciale postzegels, ook verkrijgbaar bij ’Bij de kade’ aan de Hofstraat in Den Oever en bij ’Boekhandel Burghout’ in Hippolytushoef.




14 juni 2013


Heropening Kunstuitleen Den Helder met bijdragen van het skuutje

Op het voormalige marine terrein Willemsoord in Den Helder is vandaag de Kunstuitleen heropend. De openingstentoonstelling is verzorgd door Hans Blank en Marijke van Wijk. Van Marijke van Wijk hanger er de 10 linoleumsnedes van de restauratie van het skuutje.


22 juni 2013


In wind en regen 360 km gefietst om de restauratie te ondersteunen

Hein Teijken en zijn zoon Thomas gaven enige tijd geleden aan dat zij op de zaterdag rond de langste dag van het jaar, 22 juni 2013, met een sponsorfietstocht de restauratie van het skuutje zouden willen ondersteunen. Dat hebben ze geweten: regen en vooral veel (tegen)wind.
De start was 's ochtends om 4:00 uur in Zwolle. De route voerde via de oude Zuiderzeekust, zo’n 360 km.
Via onder andere Spakenburg, Huizen, Amsterdam, Medemblik was er, na 200 km, natuurlijk een stop bij het skuutje op Westerland.
Vader Hein reed vervolgens in zijn eentje over de Afsluitdijk verder en kwam fietsend na 360 km, na 20½ uur, om 0:30 uur aan op zijn thuisbasis in Zwolle.
Normaal is een dergelijke tocht een hele prestatie maar door het weer werd het een uitzondelijke prestatie.
Daarmee werd het het ook voor de restauratie van het skuutje een zéér geslaagde actie!


Passage Spakenburg


Passage Huizen



3 juli 2013


ANBO Wieringerwerf bezoekt werfweiland

Ruim 20 fietsers van de ANBO uit Wieringerwerf bezochten het werfweiland in Westerland om met eigen ogen de restauratie van het Wieringer skuutje WR60 te bewonderen.
Na een introductie van Kees Hos volgde een rondleiding langs en in het schip.
Doordat het berghout (de dikke houten 'stootrand') aan bakboord juist klaar was, was de lijn van het schip nog mooier te bewonderen.


7 juli 2013


Berghout rondom bijna klaar

Het berghout zit bijna op zijn plaats.
Zowel aan bakboord als aan stuurboord is het berghout opgebouwd uit 3 delen. Als laatste moesten de relatief rechte tussenstukken nog worden gemaakt.
Het hout was niet voorradig, maar gelukkig had Henk Zwering uit Pingjum twee mooie fijnjarige platen eiken van 16 en 18 cm dik klaar, samen ruim 700 kg.
Het lijkt dat zo’n stuk hout recht kan zijn maar dat is allerminst zo. De betreffende stukken berghout hebben in twee richtingen een bocht en bovendien moet er ook nog een torsie in: beide platen zijn nodig om de juiste stukken hout er uit te halen: slechts ongeveer 10% kan gebruikt worden!
Na het zagen volgt het uithakken met de dissel van de liplassen zodat er een goede aansluiting ontstaat met de reeds aanwezige delen van het berghout in kop en kont.
Daarna wordt de onderkant pas tegen de huid geschaafd. Nadat het berghout met lijmtangen tegen de spanten is getrokken en vastgezet, wordt aan de bovenkant de droge naad uitgehakt en alles glad geschaafd en geschuurd.
De aanwezigheid van het berghout accentueert de mooie lijn van het skuutje.

Op diverse plaatsen wordt gebruik gemaakt van de droge naad constructie. Dit is een constructie waardoor inwatering en dus rotting wordt tegengewerkt. Nadeel van de constructie is dat hij arbeidsintensief is en dat je er veel meer hout voor nodig hebt.




Henk Zwering uit Pingjum heeft twee mooie platen fijnjarig eiken voor het skuutje liggen.


Bijna 700 kg op de aanhanger.


Met de kettingzaag wordt het model van het berghout grof uitgezaagd.


Met de dissel worden aan het uiteinde de liplassen uitgehakt.


Controle of alles ’haaks’ is.




Op het berghout en op de spanten wordt ter conservering bruine teer uit Noorwegen aangebracht.


Het berghout is bijna op zijn plaats aangebracht.


Het berghout aan bakboord zit op zijn plaats: de aanwezigheid van het berghout accentueert de mooie lijn van het skuutje.


Detail van het berghout: de droge naad constructie.


Door de droge naad constructie wordt inwatering en dus rotting tegengewerkt. Nadeel van de constructie is dat hij arbeidsintensief is en dat je er veel meer hout voor nodig hebt. Maar het is wel erg mooi!

 23 juli 2013


De Flora-& Visserijdagen komen er aan!

Weerstation Stroe meldt als hoogste temperatuur 27,8 ºC afgelopen dinsdagmiddag 23 juli. Dat is niet zo hoog als op de meeste andere plaatsen in Nederland maar toch zo hoog dat iedereen die zich aan het voorbereiden is op de Flora- & Visserijdagen beschermende maatregelen moet nemen.
Ook dit jaar zullen op de kade van de haven van Den Oever de vorderingen van de restauratie van het Wieringer skuutje getoond worden.
En zoals het door Mark en Jeroen Zijlstra speciaal uitgevoerde en geschreven liedje over het skuutje zegt:
      Ja, de splinters van Hos vlieën rongd
      Ja, de skaaf van Kees Hos vliet in 't rongd
Het project rond het skuutje verloopt spoedig. Zoals het er nu naar uitziet zal de restauratie in de loop van volgend jaar afgerond zijn. Wel zal voor die tijd nog een oplossing gevonden moeten worden voor de nog ontbrekende € 9000. We gaan er van uit dat dat goed zal komen.


We proberen voor de Flora- & Visserijdagen de naden van de huid waterdicht te krijgen en de huid van de eerste lagen olie en verf te voorzien. Daarvoor moeten eerst ruim 1700 spijkergaten ’gestopt’ worden.
Met een laserapparaat wordt vervolgens de waterlijn op de huid aangegeven.
Na het schuren wordt er tape naast de naden geplakt en worden de naden gevuld met Saba rubber kit (met dank aan Kroon B.V. uit Hoogezand!).
Als de kit enigszins gedroogd is, wordt de tape weggetrokken en kan na het uitharden van de kit alles opnieuw geschuurd worden en kan er geverfd worden. En dat alles moet, naast alle andere klusjes, nog gebeuren vóór de Flora- & Visserijdagen die van vrijdag 23 tot en met maandag 26 augustus in Den Oever plaatsvinden!




1 augustus 2013


De eerste olie en verf

..., de laatste spijkers worden weggeslagen, het schip wordt gekanteld, in de houten nagels worden hardhouten pinnen geslagen zodat de pinnen muurvast gaan zitten, de delen worden geschuurd, de waterlijn wordt op het schip gezet, de spijkergaten worden geplamuurd, het schip gaat ’overstag’ zodat het skuutje over de andere boeg komt te liggen, de naden worden zo wijd gemaakt dat ze gekit kunnen worden, de naden worden afgeplakt zodat de kit niet overal terecht komt, het onderwaterschip wordt van de eerste zwarte grondlaag voorzien, de huid wordt van 4 tot 5 lagen Biopin (tung olie) voorzien, ...


... de laatste spijkers worden weggeslagen ...


... in de houten nagels worden hardhouten pinnen geslagen zodat de pinnen muurvast gaan zitten ...


... de delen worden geschuurd ...


... het onderwaterschip wordt van de eerste zwarte grondlaag voorzien ...


... de huid wordt van 4 tot 5 lagen Biopin (tung olie) voorzien ...


... het schip gaat ’overstag’ zodat het skuutje over de andere boeg komt te liggen ...


Op zijn kant valt het licht mooi over de spanten.


In de kop is het een wirwar van spanten, zitters en knieën.

18 augustus 2013


Komend weekend zijn de Flora- & Visserijdagen.
Ook dit jaar staat het skuutje tijdens deze bijzondere dagen weer op de wal van de haven van Den Oever.

Klik op deze link om de speciale Nieuwsbrief te lezen.

21 augustus 2013


Ook voor het skuutje zijn de Flora- & Visserijdagen spannende dagen. Om het schip naar Den Oever te transporteren zijn uitgebreide voorbereidingen nodig: de dektent met bijbehorende constructie moet worden afgebroken en het kale hout moet behandeld worden om geen problemen te krijgen met eventuele regen.
Alles is nu klaar voor het transport van vrijdag.





3 september 2013


 

Tijdens de Flora- & Visserijdagen kwam Gerrit Kater bij het skuutje langs. Hij deed de geweldige mededeling dat Kater FunSport uit Hippolytushoef en Alkmaar het project dit en volgend jaar zal ondersteunen!

 

7 september 2013


De Flora- & Visserijdagen zijn een groot succes geweest. Velen hebben de voortgang van het project bekeken.

Om het skuutje op de kade van Den Oever te krijgen is een behoorlijke klus.
Allereerst moet de buitenkant glad worden geschaafd en geschuurd, de naden gekit en het kale hout van een deklaag worden voorzien om het skuutje, als de tent rond het skuutje weg is gehaald, tegen uitdrogen te beschermen. Dan moet de tent worden afgebroken en moeten Luyt en Kaan het schip naar Den Oever vervoeren. Altijd weer een indrukwekkende gebeurtenis.
In Den Oever is van de gelegenheid gebruik gemaakt om te kijken waar het schip nog niet helemaal dicht was: het schip is even te water gelaten. Het viel mee: aan bakboord zaten rond de kim een paar naden die niet helemaal goed waren dichtgekit.
Daarna kon het schip op de kade gezet worden.
Mark Zijlstra, verkleed als postbode, zorgde voor veel bekijks en kreeg velen zo ver een briefkaart van het skuutje te versturen.
Drie dagen lang moest er continue bij het skuutje uitleg worden gegeven over de voortgang van het project. Het bewonderen van het schip werd makkelijker gemaakt door de aanwezigheid van de ’steiger-op-het-droge’. Hierdoor werd nog eens benadrukt dat onderdeel van het project is dat er ook een veilige ligplaats in de haven van Den Oever moet komen.


De huid van het skuutje is geschaafd, geschuurd en gekit.


Een eerste deklaag is aangebracht en de ’steiger-op-het-droge’ is ook klaar om mee naar Den Oever getransporteerd te worden.


De tent wordt afgebroken.


Een deel van het noodzakelijke gereedschap om een dergelijke klus te kunnen uitvoeren.


De binnenkant wordt van een harpuis (lijnolie, gele hars met een siccatief) voorzien.


Zonder tent ziet het schip er nog fraaier uit.


Kaan brengt het schip naar Den Oever.


Luyt hijst het schip van de dieplader.


De skuut hangt boven het water.


Het schip wordt gecontroleerd te water gelaten.


Goed kijken waar water door de naden zweet.


Het schip wordt op de kade opgesteld.


Vooraanzicht.


Het schip ligt klaar voor de Flora- & Visserijdagen: de festiviteiten kunnen beginnen!


Postbode Mark Zijlstra past zijn kostuum: een jas van een oude postzak en een rode postbus.


De kaartverkoop met de speciale postzegel komt op gang.


Ook RTV N-H heeft belangstelling voor het project.


De ’steiger-op-het-droge’ komt mooi van pas om het schip goed van binnen te kunnen bekijken.


De Wieringer Dangsers laten zich graag tegen een mooie achtergrond fotograferen.


3 Dagen lang trekt het project rond het skuutje honderden belangstellenden.

14 september 2013


Schipperscursus met mooi weer en met regen

Afgelopen donderdagavond was een fantastisch mooie avond: weinig wind en een mooie zonsondergang.
Bij het manoeuvreren met een aak (of skuutje) is het juiste gebruik van de fok essentieel, zeker als er niet veel wind is. Bij afvallen moet de fok goed bak worden houden en als er bij weinig vaart opgeloefd moet worden, moet je de fok laten killen of zelfs strijken.
Om 20:30 uur lag het schip weer in de haven. Het begon al behoorlijk donker te worden.

Vandaag meldde buienradar dat het vanaf 10:00 uur droog zou zijn.
En inderdaad, 10:00 uur was het droog maar om 10:15 uur begon het weer te regenen en bleef het regenen. En ook de wind draaide onverwachts en nam toe tot een dikke bries.
Toch even lekker gezeild maar na een uurtje toch de haven maar opgezocht. Alle zeilen zijn door en door nat en zo hard als een plank. Hopelijk klopt de voorspelling dat morgen de zon schijnt wel: dan kunnen de zeilen gedroogd worden.




5 oktober 2013


Zeilwerk en voordek vorderen

Het zeilwerk, de constructie waar de mast in staat, vordert. De mastbank is klaar. Ook liggen de dekbalken, waarop het dek op komt, op hun plaats. Er is een begin gemaakt met het dek. De buitenranden van het dek, de lijfhouten, zijn van eikenhout. Verder wordt het dek van 4 cm dik mooi fijnjarig scandinavisch grenen dat in Zaandam is gekocht.








4 november 2013


Het voordek zit er in

Na het raamwerk van dekbalken, ligt nu ook het dek: een combinatie van eiken en grenen.
Ook de dekglazen (prisma's), vissingstukken, lijfhouten, betingpaal (ankerpaal) en het trossenluik zijn klaar. Om te voorkomen dat overkomend water naar binnen loopt, is de luikrand uitgevoerd met een dubbele sponning.
Zelfs de schoorsteen is van hout. Om verbranding van het hout te voorkomen is de binnenkant van koperplaat voorzien.

Omdat je er later moeilijk bij kan, is de onderkant van het dek al wit geverfd en is een groot deel van het overige hout van lak/olie voorzien. Ook is het dek al gerubberd.








16 november 2013


Oude en nieuwe technieken

De restauratie geschiedt zo veel mogelijk op originele wijze: houtverbindingen met houten nagels, bruine teer, droge naad constructies, massief hout, lijnolie, enz. enz.
Toch ontkomen we niet aan het gebruik van moderne materialen. We gebruiken polyurethaan lijmen, kitten in plaats van breeuwen het schip (breeuwsel is na een paar jaar zijn elasticiteit kwijt en moet dan vervangen worden) en roestvast stalen schroefspijkers in plaats van doorroestende ijzeren nagels.
Ook het meeste gereedschap is modern: draadloze boormachines, vlakvandiktebank en elektrische schaven en schuurmachines.
Soms worden er toch ook ouderwetse machines gebruikt.
Een voorbeeld daarvan is de machine waarmee je de zaag uit de lintzaagmachine slijpt. Het apparaat is misschien wel 100 jaar oud en functioneert nog prima. Wel is de riemaandrijving vervangen door een klein elektromotortje.



21 november 2013


De winter nadert: er wordt weer aan de nieuwe zeilen gewerkt.

De grote kluiver is klaar.
Vandaag beide zijn beide Kees’en (Hos en Jeeninga) en Roel van der Schaaf bezig aan de fok en met de afwerking van het grootzeil begonnen: benaaide zeilkousen worden in de lijken gezet en het lijketouw van hennep wordt vastgezet in het zeildoek van vlas.
Dankbaar wordt gebruik gemaakt van de nettenzolder van de CIV, de coöperatie voor de visserij op de haven van Den Oever.











23 november 2013


Financiële verantwoording

Nu, eind 2013, is een belangrijk deel van het bedrag waarvoor de Stichting Vrienden van de Wieringer Aak zich heeft vastgelegd, gefinancierd. We zijn bezig om ook de laatste € 5.000 bij elkaar te krijgen en hebben goede hoop, gezien de enthousiaste reacties van de afgelopen 2 jaar, dat ons dat gaat lukken.
Daarmee wordt een uniek project rond een uniek schip verwezenlijkt.

De Stichting Vrienden van de Wieringer Aak, de eigenaar van het Wieringer skuutje WR60, is een ANBI goedgekeurde organisatie. Daardoor kunnen giften aan de projecten van de Stichting Vrienden van de Wieringer Aak afgetrokken worden bij de Belastingaangifte. Omdat het project de status 'cultuur' heeft gekregen mag dat bedrag zelfs vermenigvuldigd worden met een factor 1,25!

De Belastingdienst eist dat een organisatie die de ANBI status heeft, per 1 januari 2014 op een website een volledige verantwoording geeft van haar financiële beleid.

Op het tabblad 'Verantwoording' van de website www.wr60.nl is inmiddels het vereiste overzicht geplaatst en voldoet de Stichting Vrienden van de Wieringer Aak nu al aan de eis van die Belastingdienst aan de ANBI-status stelt.

25 november 2013


Houten overloop

Het voordek zit er in. Na het raamwerk van dekbalken, ligt nu ook het dek: een combinatie van eiken en grenen.
Ook de dekglazen (prisma's), vissingstukken, lijfhouten, betingpaal (ankerpaal) en het trossenluik zijn klaar. Om te voorkomen dat overkomend water naar binnen loopt, is de luikrand uitgevoerd met een dubbele sponning.
Zelfs de schoorsteen is van hout. Om verbranding van het hout te voorkomen is de binnenkant van koperplaat voorzien.
Omdat je er later moeilijk bij kan, is de onderkant van het dek al wit geverfd en is een groot deel van het overige hout van lak/olie voorzien. Het dek is al gerubberd.
Ook de overloop is klaar. Deze is weer, zoals dat vroeger het geval was, van hout.
Verder zijn de boorden boven het vuur kromgebogen en op hun plaats aangebracht maar nog niet vastgezet.
Het voordek ziet er al 'compleet' uit.
Onder dek is het mastspoor aangebracht: de plank waar de voet van de mast in komt. Omdat de mast ongestaagd is, is het van belang dat dit een stevig stuk hout is dat goed verankerd is op de spanten.


26 november 2013


   Hoe kan Sinterklaas de restauratie
   van het Wieringer skuutje helpen?
>>> klik hier <<<

27 november 2013


Er is een nieuwe Nieuwsbrief met informatie over de vorderingen van de restauratie, het ijzerwerk, de zeilen, de drijvende steiger en de financiën.
En met een link naar een filmpje over een bijzonder stuk gereedschap: het 'lintzaagslijper'.

4 december 2013
Interesse van subsidiegever

De projecten 'Restauratie' en 'Historische hoek' worden mede mogelijk gemaakt door verschillende subsidies. Het is bijzonder stimulerend als subsidiegevers langskomen om de voortgang van de projecten zelf te komen bekijken.
Vandaag kwam Hein Aanstoot van 'Stichting Goede Doelen Nh1816' langs. Behalve het naambord, dat net af was, bekeek hij ook de skuut en de nettenzolder van de CIV waar de zeilen worden gemaakt.







4 december 2013
RTV-NH bij de skuut

Matthijs Gemmink van RTV-NH heeft aandacht besteed aan de laatste ontwikkelingen rond de WR60. En Mark Zijlstra zingt 'A capella' een deel uit het liedje 'Wieringer skuutje'.