Wieringer Skuutje WR60

Het oudste nog varende vissersschip van Nederland.

2021 Waddenvaart

Waddentocht 2021.161023   Logo SSWR60   transp150

Een dagboek relaas over de 14 daagse waddentrip die we met het Skuutje hebben gemaakt.



Het is weer voorbij, die mooie zomer 32 DSC04381 (midi)
Die begon zowat in mei.
Ha, je dacht dat er geen einde aan kon komen
Maar voor je 't weet is heel die zomer alweer lang voorbij

Kent u die tekst van Gerard Cox uit 1973 nog? Nu, voor ons geldt ongeveer hetzelfde:

Het is weer voorbij, die fijne 14 daagse waddentocht.
Die begon zowat 1 augustus
Ha, je dacht dat er geen einde aan kon komen
Maar voor je 't weet is heel die tocht alweer lang voorbij.


De voorbereiding.


Onze voorbereidende gesprekken voor de Waddentrip 2021 van de Stichting Skuutje WR60 begonnen met een inventarisatie van mogelijk liefhebbers en hun voorkeuren voor een periode binnen de twee weken die we ter beschikking hadden.
Dat leidde tot een overleg op 12 juli waaruit de volgende doelen geformuleerd werden:


• We varen in principe op de Waddenzee en als het weer ons dwingt kunnen we via kanalen en/of het IJsselmeer varen.
• Na één week komt er een wisseling van de bemanning. De schipper blijft twee weken aan boord maar twee man worden afgelost door drie anderen.
• Na de volgende halve week vindt nog een wisseling plaats zodat er meer mogelijkheden zijn voor de aangemelde personen.
• Het vertrek is vastgesteld op zaterdag 31 juli.


Tot die tijd wordt de WR60 gecontroleerd; de boordlichten op werking gecontroleerd, is een radar reflector aanwezig en het overschot aan reddingsvesten van boord gehaald. Ook worden de spullen voor een meerdaagse tocht aan boord gebracht. Dat zijn oa. een extra anker, het koepeltentje met bijbehorend dekluik, wat extra lijnen voor de schoten en vallen. De waterkaarten worden van een update voorzien. Vers water aan boord gebracht en de dieseltank afgevuld.
En uiteraard de keuken uitrusting controleren en boodschappen doen voor de eerste dagen aan boord.

De Waddentocht.

00 40bca4bb e898 4f7d 84ac d6cf299a7f46 (midi)De eerste week wordt het Skuutje gevaren door Marc (schipper), Rob (geslaagd als schipper) en Herman (schipper in opleiding).
De weersverwachting geeft iets teveel wind voor de zaterdag maar zal in de loop van de dag wat afnemen. Wij besluiten na de middag af te varen en met tegenstroom en halve wind op de kont naar Harlingen uit te varen. Wel met een rif in het grootzeil. De wind nam zoals meestal het geval is, niet in kracht af. Allengs werden de golven groter om uiteindelijk 1 meter te halen. Golfrichting schuin achterop wat koers houden heel lastig maakte. Op het laatst zaten Rob en Herman samen aan het roer. Weinig regen onderweg. Onderweg de vorderingen en werkzaamheden aan de Afsluitdijk kunnen bewonderen. Ondanks tegenstroom toch een snelheid van 6 knopen. Daarmee waren we in 4,5 uur in Harlingen om 18.30 uur om precies te zijn aangemeerd in de Zuiderhaven.

 


Doel Ameland de Nes.01 IMG 5416 (midi)

Wij wilden naar Ameland en daarvoor moesten we het wantij Kimstergat op de vlakte van Oosterbierum passeren. Met opkomend tij, een gunstige wind en alle zeilen bij waren we te vroeg bij het wantij. Door veel zeil terug te nemen en uiteindelijk alleen met de fok zeilend liepen we heel rustig vast. Tijd voor de lunch en ondertussen kwamen meerdere schepen ons achterna. En allemaal liepen ze ook vast. Onze geringe diepgang en ons speelse ongeduld zorgde ervoor dat we als eerste het wantij overstaken. Weliswaar op de motor, met stationair vermogen, maar de koers was op dit stukje pal tegenwinds. Het volgende wantij, Vingegat, had ondertussen voldoende water zodat we zonder problemen verder konden zeilen. Ook lieten we route vaarwater Zwarte Haan rechts liggen en gingen dwars over de plaat richting Molengat en de haven van Nes waar we een plekje kregen aan de gemoderniseerde drijvende steiger.


Doel Noordpolderzeil.


Ons doel was het haventje van Noordpolderzeil. Om 18:00 uur werd het daar hoogwater. Achteraf bleek ons doel duidelijk te hoog gegrepen. Er schort blijkbaar nog wel het nodige aan onze wadvaarders ervaring. We zijn wel in staat om de waterstanden bij een wantij redelijk in te schatten maar de benodigde reistijd wordt zwaar onderschat.
02 DSC04319 (midi)Maar goed, ook nu kwamen we weer op tijd bij het wantij 03 DSC04322 (midi)Zuiderspruit aan maar wel na het aanschouwen van een hele kudde rustende zeehonden. Of, zo je wilt, eigenlijk te vroeg want nu moet je weer wachten. Op tijd kat en gei gezet. Daarna ook de fok neer en daarmee was de snelheid genoeg gereduceerd om veilig vast te lopen. De motor nog bijgezet en slepend tot we echt stil lagen. Dan het anker uit. Netjes vooruit uitgegooid. En binnen de minuut dreven we weer. Toch nog even verder varen en weer het anker uit gezet. En ook nu draaide het schip in de verkeerde richting en dreigde het anker onder de boot te komen. Weer het anker verplaatst maar uiteindelijk lagen we netjes voor anker maar wel met het anker aan de achterzijde. Eigen schuld. De kluiver stond nog hoog en bleef aan het schip trekken. Maar het gaf ons weer de tijd voor een rustige lunch. Na een klein uur werden we gepasseerd door een Lemster aak die schurend over de bodem voor ons langs sukkelde. We hebben even afgewacht met ons vertrek om hem ruimte te geven. Vervolgens de zeilen beetje bij beetje bijgezet en ze snel gepasseerd.
Verder op onze koers en bij het Pinkegat de plaat dwars over gestoken naar het Friese wad. De ondiepten op het Wierumerwad leverden geen problemen op. Later over de Eilanderbult ook weer gesmokkeld. Dat ging een hele tijd goed tot we een wasbord onder ons voelde. Dat ging niet zachtjes zoals op een wantij maar waren aardige schokken. Dus snel haaks naar de geul terug.Al met al was het al aardig laat geworden en om 18:00 uur meerden we aan in de jachthaven van Lauwersoog i.p.v. het haventje van Noordpolderzeil.


Dinsdag 3 augustus.


05 PXL 20210803 101128758 (midi)Voor Noordpolderzeil moeten we het wantij Hornhuizerwad over. Het tij dwingt ons geduld te hebben tot 15.30 uur. Er staat weinig wind, de zon schijnt en daarom gaan we eerst spelen op het Lauwersmeer. Met een aardig windje zou je dan kunnen oefenen in Man over Boord en aanmeren op lager wal ed. Maar dat alles lukt niet door een gebrek aan wind. Herman wil graag even zwemmen voor we naar buiten gaan en daarvoor kiezen we een ankerplaats uit bij de kudde wilde paarden aan de nw zijde van het meer.
Dan naar buiten en koers naar het oosten. Om 13.30 liepen we vast op het wantij Hornhuizerwad. Een uurtje later weer 500 meter verder en weer vast. En op een plek waar we het niet verwacht hadden met dreiging de plaat op te spoelen. Na een kwartiertje heel rustig door over het eigenlijke wantij. En ook hier passeerden we een flinke groep grotere schepen. De verdere vaart naar de ingang van Noordpolderzeil06 IMG 5431 (midi) verliep zonder problemen. Onderweg konden we nog de strijd aangaan met een grote gevaarlijke haai. Rob heeft met een flinke inspanning de strijd gewonnen. Op de motor naar binnen door het slingerende geultje aangeduid met groene boeien, geschilderde panlatten en gelukkig ook nog een enkele ouderwetse prik. Altijd spannend.
Exact met hoogwater om 19.30 uur aangemeerd aan de palen i.p.v. de kade. Tijdens laag water lag het schip keurig vlak zodat je goed kon slapen.
Ons volgende doel is droogvallen bij Schiermonnikoog. Maar als je dat wil moet je wel zorgen voor eten en drinken aan boord. En daar was iets bij mis gegaan. De voorraad eten ging wel maar 10 liter water is te weinig. In Noordpolderzeil zijn echter geen voorzieningen. Wel is er een camperplek en 6 huisjes in de verhuur.
Marc is daarom naar de huisjes gelopen en heeft om 22.30 uur in het donker mensen getroffen die ons wel aan water wilden helpen. Zij herkenden ons probleem doordat ze op een safari in Afrika een keer een woestijn kruisten met alleen twee flessen water. In het volgende gesprek bij kaarslicht op het terras bleek dat we ook behoefte hadden aan wat brood. Marc kreeg dus ook 6 kadetten, noedels en soep mee. Betalen mocht niet. Zij konden immers met de auto zo weer boodschappen doen. Maar wij hadden nu voldoende voorraden om een nacht over te blijven.


Woensdag 4 augustus.


10 DSC04338 (midi)Hoog water in Noordpolderzeil om 08.00 uur en dus moesten we op tijd op en zowaar gingen we als laatste door de geul naar buiten. Onderweg in het smalle geultje was één schip toch vastgelopen. Gelukkig konden we ze wel passeren. Buiten de geul de zeilen gehe04 IMG 5424 (midi)sen en koers gezet naar Schiermonnikoog oost om daar droog te vallen. Dit hadden we uitgekozen omdat we geen risico wilden lopen op een lange wachttijd voor het vorige wantij.
De vaart verliep voorspoedig inclusief het wantij Pieterburenwad tot we bij de afslag Eilanderbalg kwamen om 11.00 uur. Door gebruik van een oude papieren kaart ipv de computer en iets minder oplettendheid werd de afslag te ruim genomen en liepen we vast op de plaat bij de scheidingston EB 33/SP14A. Niet vooruit en niet achteruit bij afgaand tij. Gelukkig half tij. Dus afwachten en genieten van het moment tot het volgende hoogwater en dat werd voor ons om 17.10 uur. Ondertussen het schip aan de buitenzijde geschrobd en de schroef ontdaan van zeepokken en ander aangroeisel. Op deze plek hebben we helaas geen kokkels gevonden. Wel vonden we tijd voor een lekker tukkie in de fok op het voordek. Daarna een klein uur varen en toen lagen we op onze bestemming op Schildersron. Het strand op afstand van een meter of 30 totdat het water gestegen was en dan ligt het strand op 500 meter afstand. De wind was ook aangetrokken tot een stevige windkracht 4+. Het zeilkleedje deed dienst als windscherm.

12 DSC04343 (midi)
Donderdag 5 augustus.


Vandaag was er weinig wind. Om 08.30 hebben we de zeilen gehesen en koers gezet naar Schier haven. We dorsten niet onder het eiland de korte weg te nemen. En ook wilden we wat langer onderweg zijn. De lange route loopt dan langs Lauwersoog en heeft flink de stroom mee. Maar echt opschieten deed het niet door gebrek aan wind. Na Lauwersoog kregen we ook te maken met tegenstroom. Kruisen lukte ook niet want we spoelden direct richting Noordzee.
Eenmaal op de motor voor de haven via de radio gevraagd naar de waterstand in de geul. Het ontluisterende antwoord was: Er is geen druppel water in de haven dus binnenkomen zit er niet in. Eigenlijk waren we twee uur te laat. We besloten om terug te gaan en in Lauwersoog aan te meren. Rond drie uur aankomst in het Boze wijf, de museumhaven hier ter plekke.
Ook vandaag bleek dus opnieuw een gebrek aan inzicht en ervaring ons parten te spelen maar zo leren we het wel.
Morgen wordt er veel wind en regen verwacht. Geen leuk weer om naar buiten te gaan. En we krijgen een wisseling van mensen aan boord. Daarvoor is Zoutkamp uit gekozen. Daar gaan we morgen dus naar toe.


Vrijdag 6 augustus.


De dag begon met weinig wind en enkele buien. Wij zaten binnen te ontbijten en ondertussen het plafond te controleren op lekken. In het midden het bekende gedruppel maar bij de paal in het vooronder kwam water naar binnen sijpelen. En dat is een plek die we nog niet wisten. Maar geen grote hoeveelheden.
De buien waren tevens een mooie aanleiding om het dek te schrobben en al het zout en zand weg te spoelen.
Om12.00 uur zag het er droog uit en hebben we de zeilen gehesen. Het eerste stukje moet om de landtong gevaren worden en daardoor kwamen we in de luwte. Daarna volgde een mooie zeiltocht tot aan Zoutkamp. En dan bedoel ik ook een mooie zeiltocht. Windkracht 5 met vol zeil.(zonder kluiver). Het eerste stuk middels 5 slagen en daarna het kanaal in. Op een klein stukje, 200 meter, moest de motor ons even helpen maar daarna met vliegende vaart door naar ons einddoel. We hebben een topsnelheid gehaald van 7+ knopen; lekker liggend op 1 oor.
We waren in 3 uur klaar en lagen opgedoekt in de oude haven op exact hetzelfde plekje als vorig jaar. Met voor en achter 0,5 meter speling en dat deed Rob met de motor in achteruit in 1 poging. Klasse vandaag.


Zaterdag 7 augustus.

18 IMG 4004 (midi)
Vandaag vindt de wissel plaats. Rob en Herman gaan naar huis en Paul, Jan en Leo komen aan boord. Om 12.00 uur kwam de taxi Monique aan. Uiteraard gezellig koffie gedronken met gebak gevolgd door broodjes. De komende trip besproken met als uitkomst binnendoor naar Harlingen en daar maandag toch het wad op. En nu maar hopen dat het weer dat toestaat.
Om 14.15 uitgevaren op zeil, eerst geen wind en dan een lekker windje om te zeilen gevolgd door wind onder een bui waardoor we gedwongen werden de zeilen te strijken en tegen de wind in de kanalen naar Dokkum te nemen.
Aankomst 18.45 uur. Lekker uit eten bij rest de Posthoorn onder het genot van een onweersbui met regen.
Morgen de volgende etappe via Leeuwarden naar Harlingen.


Zondag 8 augustus.


Wat een vreselijk dag. Het begon met regen en een beetje tegenwind en eindigde met zon en harde tegenwind. Maar ja, je kunt niet alles hebben. Wat hebben we onderweg gezien? Kanalen aan weerskanten omzoomd met manshoog riet en wat tegenliggers. Verder kun je op die momenten niet kijken. In de plaatsen waar we door kwamen had je gelukkig wel afleiding. Via de Dokkemer EE. Alles bij elkaar saai en vermoeiend.
De motor deed iets vervelend. Bij stationair toerental begon de motor stevig te schudden. Het lijkt ook wel of dat schudden is toegenomen. Via overleg met het thuisfront besloten we om de instelling van het toerental iets te verhogen. Dat is nu 1000 rpm en was rond 850 rpm. Vooral bij bruggen waar je soms even moet wachten werkt het nu veel prettiger. Dat afstellen hadden we gedaan terwijl we even hadden aangemeerd. Bij het afvaren met de wind op de kop maakten we twee foutjes. We zagen een tegenligger te laat en hadden de voortros te vroeg losgegooid. De wind kreeg de boeg te pakken en voor je het in de gaten had lagen we dwars in het kanaal. Gelukkig kon de tegenligger op tijd bij liggen. Wij maakten een draai van 360 graden en lagen toen weer aan de kant en kon de tegenligger doorvaren. De tweede afvaart ging wel goed.
Onderweg is het onderste touwtje van de huik gebroken precies daar waar het ingenaaid is. Met behulp van zeilnaai gereedschap het touwtje aan de huik vastgenaaid. Voorlopig zal het wel genoeg zijn. En het was een welkome afwisseling van al het saaie riet in het kanaal.
Onderweg 35 liter diesel getankt.
We vertrokken om 10.00 uur en aankomst in de Zuiderhaven van Harlingen om 18.30 bij laag tij. Voortdurend tegenwind kracht 5 tot 6. In de haven gelukkig in de luwte.
Jan besloot naar huis te gaan wegens persoonlijke redenen. We bleven dus met drie man achter. Het diner was rijst en corned beef met groente aan boord. Vanwege de komende buien het nieuwe dekzeil van 4 bij 6 meter opgezet. Met rubbers met haken aan iedere kant een pikhaak vastgezet en die over de zwaarden gehangen. Omdat het zeil door de wind af en toe toch opgelicht werd de pikhaken met een lijntje onder het zwaard door vastgezet. Het zeil heeft de nodige stortbuien goed doorstaan en de volgende morgen bleek het dek en het koepeltentje keurig droog te zijn. Deze oplossing is voor herhaling vatbaar maar kan beter uitgevoerd worden.


Maandag 9 augustus.


Vanmorgen hebben we na onderling overleg en met het thuisfront besloten om het schip aan een drijvende steiger te leggen en ook naar huis te gaan. Het weer is onstuimig en nat. Woensdagmorgen komen we dan terug met rustiger en aangenamer weer en gaan we verder met eiland hoppen. De bemanning bestaat dan uit Marc, Paul en Jan.

Woensdag 11 augustus.


De hoogwaterdeuren van Harlingen gingen pc om 13.30 uur open. Wij kwamen om 12 uur aan bij het schip. De voorraden werden nagekeken en boodschappen gedaan. Vervolgens geluncht, zeilen aangeslagen en om 14.15 uur buitengaats de zeilen gehesen en op weg naar Terschelling. Grotendeels scherp aan de wind die gelukkig in kracht toenam wat ons een snelheid opleverde van soms 8 – 9 knopen met de stroom mee. Wel vaak slagen moeten maken wat niet aldoor zonder slag of stoot lukte. Vooral de bediening van de kluiverschoot gaf soms problemen. Met regelmatig een zweepslag cadeau.
Om 19.30 uur aangemeerd aan de achterste steiger in de haven. We liggen als vijfde schip, gelukkig aan de buitenzijde. Gezellig contact met een buurstel uit Loosdrecht met een Lemster aak.


Donderdag 12 augustus.


Vandaag vroeg op. We varen om 5.30 uur uit onder Vlieland door richting Cocksdorp.30a IMG 4133 (midi)
De wekker hielp mee. Direct aangekleed, tentje opgeborgen en heel stiekem de lijnen bij de buurschepen losgemaakt . Pas daarna de motor gestart en stilletjes de haven uit. We hebben ons niet kunnen aanmelden en dus zonder betalen naar buiten. Vandaag telefonisch de afspraak gemaakt dat ik via een mail een aanmelding indien. In de mail is om een rekening gevraagd maar die is nooit binnen gekomen. De havenmeester heeft gezegd dat het bij een volgend bezoek verrekend zal worden maar of dat ook zal gebeuren is afwachten.
Eerst een half uurtje op de motor tegen stroom en tegenwind. Vanaf dat punt de rest op zeil en het laatste stukje zelfs met kluiver. Vaak kruisen. Het wantij van Inschot naar Gasboeiengat met een snelheid van twee knopen zonder problemen over gestoken.
Bij de Cocksdorp onder zeil een opsteker gemaakt en met de boeg het strand op. Tussen de catamarans van de zeilschool. 2 Uur na hoog water. Dus nu, met laag water liggen we hoog op het strand. Dat leverde uiteraard weer veel bekijks op van de badgasten. En wij konden weer leuke plaatjes schieten. Als we vanavond weer water hebben gaan we op iets dieper water voor anker voor de nacht zodat we morgen zonder wachten kunnen vertrekken. Ons plan voor morgen is Oudeschild.


Vrijdag 13 augustus.


Om 07:00 uur werden we gewekt door Jan. We zijn tegen de verwachting in droog gevallen of bijna droog. We lagen in ieder geval vast. Gisteravond hebben we het schip met de nodige inspanning van het strand gekregen en zijn wat meer naar het steigertje van de Cocksdorp voor anker gegaan zodat we vandaag zonder problemen en wachttijden kunnen gaan varen. Maar nu lagen we op 10 meter afstand van een berg keien aan de grond. Jan was bang dat we er op terecht zouden komen als het water zou stijgen en besloot het anker te verplaatsen naar dieper water. Binnen 10 minuten waren we weer los en dreven om het anker heen ver van de kant af. Aflandige wind en stroom deden goed werk.
Rustig aan ontbeten en opgeruimd. Na een half uur kwam de boei ‘Vriendschap’ zomaar voorbij drijven. Dat klopt dus niet. Wij waren volledig op drift geraakt en met slepend anker door de stroom meegenomen. Anker opgehaald en op de motor terug naar de ankerplaats en daar opnieuw geankerd. Nu hield het anker wel en konden we de zeilen gereed maken voor de tocht naar Oudeschild. Op voorhand een rif in beide zeilen. Het rif in de fok was nieuw voor ons en na overleg met Kees hebben we de fokkeschoot op de overloop geplaatst. Om 11:00 uur het anker opgehaald.
Het eerste uur was het zeilbaar maar daarna moesten we teveel tegen de wind in over het wantij. En de wind was geen 4 Bft, zoals de verwachtingen hadden aangegeven maar minstens 5 Bft. Op de motor, met de zeilen in werkstand, over het wantij tegen de wind en golven in. Veel buiswater. Na het wantij wilden we kruisend richting Oude schild maar ook dat bleek niet mogelijk. Op de motor haalden we een snelheid van 0 knopen met deze koers.
Daarom de koers zuidelijker gelegd waarmee we op snelheid kwamen maar ons plan voor vandaag moesten we opgeven. Wel hadden we nu diep water voor ons tot aan de Afsluitdijk. Daarop hebben we besloten om koers te zetten naar Den Oever en de tocht een dag eerder te beëindigen. Om 15:00 uur kwamen we in onze eigen box aan.
De tweede week van de tocht heeft dus drie dagen korter geduurd dan de bedoeling was. Ook de tocht door de kanalen was niet in onze planning opgenomen. Alles bij elkaar hebben we er toch van genoten en ook weer flink wat ervaring en kennis opgedaan. En dan kun je stellen dat ook dit jaar weer sprake is van een geslaagde Waddentrip.

Klik hier voor het fotoboek.

33 IMG 4178 (midi)